Żywiec  jest to miasto położone w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w Kotlinie Żywieckiej, u stóp góry Grojec, u zbiegu rzek Soły i Koszarawy nad Jeziorem Żywieckim. Miasto położone jest na wysokości  345-350 m n.p.m. Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego słowa „żywiec”, które określa inwentarz bydła – nawiązuje tym samym do licznych hodowli bydła, owiec i ich uboju. Stąd w herbie miasta widnieje głowa byka.

Powierzchnia miasta wynosi 50,54 km². Miasto graniczy z gminami: Czernichów, Gilowice, Lipowa, Łękawica, Łodygowice, Radziechowy-Wieprz, Świnna. Obecnie stanowi główny ośrodek kulturowy i turystyczny na Żywiecczyźnie. Sezon turystyczny trwa tutaj przez cały rok. W lecie okoliczne góry zapraszają na piesze wędrówki na Grojec (612 m n.p.m.) na Romankę (1366 m n.p.m.). Przez miasto biegną też dwa nizinne szlaki:  „Szlak Wyzwolenia” oraz „Szlak najazdu szwedzkiego”. Jezioro Żywieckie sprzyja uprawianiu windsurfingu, kajakarstwa, plażowania czy wędkowania. W Żywcu działają trzy baseny kąpielowe (w tym jeden kryty), dwie duże hale sportowe, korty tenisowe, stadnina koni.  Zima do dyspozycji turystów oddane SA dwa wyciągi orczykowe na Grojcu i doskonałe połączenie z Korbielowem i Zwardoniem – zimowymi stolicami Beskidów. W Żywcu odbywa się ciąg imprez cyklicznych min. festiwal Folklory Górali Polskich, Tydzień Kultury Beskidzkiej, Gody Żywieckie. Do najistotniejszych obiektów przyrodniczych należą północno-zachodnie fragmenty Grojca oraz powstały w 1996 roku rezerwat przyrody "Grapa", park zamkowy z licznymi okazami sędziwych, rodzimych i egzotycznych drzew, w tym wielu o randze pomników przyrody. Do najistotniejszych zabytków należą: Stary Zamek z Muzeum miejskim, Nowy, neoklasycystyczne Zamek Habsburgów, Park Zamkowy, Domek Chiński,  Kościół Świętego Krzyża, Ratusz, Siejba, Browar Żywiecki.