Tekst i zdjęcia: MMaciejowski

Co roku, na przełomie stycznia i lutego na terenie Żywiecczyzny, ma miejsce jedna z bardziej interesujących imprez karnawałowych. To nasycone symboliką widowisko jest ewenementem na skalę światową, niestety ciągle mało znane większej publice naszego kraju.

Gody Żywieckie to cykl imprez organizowanych na przestrzeni 10 dni, z czego najbardziej efektownym momentem jest dzień plenerowy w Milówce. W jednym miejscu spotyka się wówczas nawet 800 uczestników przebranych w różne postacie i skupionych w grupy kolędnicze z okolicznych miejscowości. Milówka staje się wówczas stolicą hałasu i wulkanem barw.

Pomiędzy hukiem z batów, słychać śpiewy i melodie wygrywane na heligonkach czy skrzypcach. Od rana w malutkim, postmiejskim rynku kotłuje, spektakl się rozpoczyna - żywiecka comedia dell'arte.

Demoniczne harce zaczynają czarno-czerwone Diabły ze Śmiercią, obok ospale kroczy Niedźwiedź, a pośrodku żwawo podążają Konie z Cyganem na czele. W kącie Dziechciorz sumiennie reperuje dziurawe garnki, Żyd z Żydówką rozkłada swój kramik, a nieopodal niego roztańczone, psotliwe Macidule, wybiegają dokuczając przy tym napotkanym gapiom. Nagle muzyka ustaje. Konie padają martwe, a rozochocone Diabły dzielą łupy wraz ze Śmiercią. Rozlega się płacz i lament Macidul, Cyganki sięgają po zakazane praktyki magiczne, Pachołkowie natomiast bezsilnie próbują ocucić padłe zwierzęta. Wszystko po to, by przeciwstawić się śmierci. Mija chwila, a konie wstają i ponownie rzucając się w żwawy, energiczny taniec, symbolizując przy tym ponowne wskrzeszenie do życia uśpionej przyrody. W ciągu dnia scena ta, powtarza się wielokrotnie i nikt tak na prawdę nie jest w stanie powiedzieć kiedy przybrała taką formę i od jakiego czasu jest ona praktykowana na obszarze górnego dorzecza rzeki Soły.

 

Dla bardziej zainteresowanych tematyką, zapraszam do przeczytania innych artykułów o tej tematyce i obejrzenia fotorelacji. Poniżej kilka odnośników:

 

http://cyfrowaetnografia.pl/Content/2938/Strony+od+PSL_XLII_nr1-2-10_Fiderkiewicz.pdf

http://pl.wikipedia.org/wiki/Jukace

http://www.grojcowianie.org/index.php?option=com_content&view=article&id=500:noworoczne-budzenie-ycia&catid=13:zwyczajeobrzdy&Itemid=45

http://lipowaiokolice.blogspot.com/2015/02/46-zywieckie-gody.html